ماه آبی | چگونه و چه زمانی می‌توانیم «ابرماه آبی» را ببینیم؟

به گزارش نبض بورس، به گفته ناسا، اصطلاح «ابَر ماه» برای اولین بار توسط ستاره‌شناس ریچارد نول(Richard Nolle) در سال ۱۹۷۹ ابداع شد که به ماه جدید یا ماه کامل که زمانی رخ می‌دهد که ماه در ۹۰ درصدی نزدیک‌ترین فاصله خود به زمین قرار دارد، گفته می‌شود.

ابرماه‌های کامل بزرگ‌ترین و درخشان‌ترین ماه‌های کامل سال هستند که تقریبا ۳۰ درصد درخشان‌تر و ۱۴ درصد بزرگ‌تر از حد معمول به نظر می‌رسند. اگرچه ممکن است این میزان قابل توجهی به نظر برسد، اما تشخیص تفاوت آن با ماه معمولی با چشم غیرمسلح بسیار دشوار است.

ابرماه آبی یا «ماه کامل آبی» چیست؟

ماه آبی ربطی به رنگ ماه ندارد، بلکه به فرکانس ماه کامل مربوط می‌شود. دو تعریف از ماه آبی وجود دارد؛ اولین تعریف زمانی است که دو ماه کامل در یک ماه تقویمی وجود دارد. از آنجایی که چرخۀ ماه ۲۹.۵ روز است و میانگین ماه تقویمی ما ۳۰ تا ۳۱ روز است، وجود دو ماه کامل در یک ماه تقویمی بسیار نادر است، اما به گفته ناسا ممکن است هر دو تا سه سال یک‌بار ابَرماه داشته باشیم. حدود ۳ درصد از ماه‌های کامل «ماه آبی» هستند.

«ابرماه‌های آبیِ فصلی» نیز هستند که در آن‌ها یک فصل تقویمی به‌جای سه ماه کامل، چهار ماه کامل دارد. سومین ماه از این چهار ماه کامل را «ابَرماه آبی» می‌گویند که ابَرماه آگوست هم از همین نوع است.

ابَرماه به مدار ماه اشاره دارد که در این ماه کمی به زمین نزدیک می‌شود و به همین دلیل بزرگتر و درخشان‌تر به نظر می‌رسد. از آنجاکه مدار ماه بیضی‌شکل است، مواقعی وجود دارد که ماه به زمین نزدیک‌تر می‌شود. هنگامی که ماه کامل از نظر فاصله تا زمین به نزدیک‌ترین حالت خود می‌رسد (معروف به حضیض)، این ماه تا ۱۴ درصد بزرگ‌تر و تا حدود ۳۰ درصد درخشان‌تر دیده می‌شود.

چگونه و چه زمانی می‌توانیم «ابرماه آبی» را ببینیم؟

به گفته ناسا، اوج ماه کامل بعدازظهر دوشنبه رخ می‌دهد. البته از یکشنبه تا اوایل چهارشنبه هم می‌توان آن را دید. این ماه با چشم غیرمسلح هم قابل‌مشاهده است، اما با تلسکوپ و دوربین دوچشمی می‌توان جزئیات بیشتری را از آن تماشا کرد. ماه کامل که یک «ابَر ماه آبی» نیز خواهد بود در روز دوشنبه، ۱۹ اوت(۲۹ مرداد) از راه می‌رسد. به طور دقیق تر اگرچه ماه کامل به طور رسمی در ساعت ۲:۲۶ بعد از ظهر به وقت منطقه زمانی شرقی(۲۱:۵۶  به وقت ایران) در روز دوشنبه، ۱۹ اوت ۲۰۲۴، طلوع می‌کند اما همچنان در شب‌های نزدیک به ۱۹ اوت نیز ظاهری درخشان خواهد داشت.

ابرماه آبی چقدر نادر است؟

به گفته ناسا و نوشته شهرآرا ترکیب «ابر ماه» و «ماه آبی» نادر است و زمان بین وقوع آن‌ها کاملاً «نامنظم» است؛ درواقع پدیدآمدن آن می‌تواند بین ۱۰ تا ۲۰ سال متفاوت باشد.